Zatrudnienie osoby z ogłoszenia na umowę o dzieło/zlecenie – kto płaci podatek?

Umowa zlecenie czy umowa o dzieło po odpowiedzi na ogłoszenie o pracę? Dla osoby wykonującej pracę kluczowe jest nie tylko to, ile wyniesie wynagrodzenie brutto, ale również kto rozliczy podatek dochodowy. W 2026 roku podstawowe zasady pozostają jasne: w typowej sytuacji podatek jest ekonomicznie kosztem wykonawcy, ale jego poborem i przekazaniem do urzędu skarbowego zajmuje się płatnik. Wyjątki zależą m.in. od wysokości wynagrodzenia, statusu zatrudnionego oraz rodzaju umowy.

Czytaj więcej – najważniejsze informacje w skrócie

Jeżeli osoba odpowiada na ogłoszenie firmy i zostaje zatrudniona na umowę zlecenie albo umowę o dzieło, nie oznacza to automatycznie, że musi samodzielnie wpłacać zaliczkę na PIT. W przypadku umowy zawartej z przedsiębiorcą to właśnie zleceniodawca lub zamawiający co do zasady występuje w roli płatnika.

Najważniejsze zasady są następujące:

• podatek PIT jest co do zasady pobierany z wynagrodzenia osoby wykonującej umowę,
• firma wypłacająca wynagrodzenie oblicza i pobiera zaliczkę na podatek,
• przy typowych umowach zlecenia i o dzieło stosuje się 20-procentowe koszty uzyskania przychodu,
• wynagrodzenie z umowy zlecenia lub o dzieło jest zasadniczo rozliczane według skali podatkowej 12 proc. i 32 proc.,
• przy należności do 200 zł może mieć zastosowanie zryczałtowany PIT w wysokości 12 proc.,
• osoba do 26. roku życia może – po spełnieniu warunków – skorzystać z ulgi dla młodych,
• umowa zlecenie może wiązać się również ze składkami ZUS, podczas gdy zwykła umowa o dzieło co do zasady nie podlega ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu.

Aktualne informacje Ministerstwa Finansów wskazują, że dochody z umowy zlecenia lub o dzieło są co do zasady rozliczane według skali podatkowej, a podatnik wykazuje je w zeznaniu PIT-37 albo PIT-36.

Spis treści

• Kto płaci podatek od umowy zlecenia lub o dzieło?
• Umowa zlecenie a podatek – ile wynosi PIT w 2026 roku?
• Umowa o dzieło – kto odprowadza podatek?
• Co z kosztami uzyskania przychodu?
• Umowa do 200 zł – szczególne zasady podatkowe
• Kto płaci ZUS przy umowie zlecenia i o dzieło?
• Ulga dla młodych a umowa zlecenie i dzieło
• PIT po zakończeniu roku – co musi zrobić pracownik?
• Umowa z ogłoszenia nie oznacza braku obowiązków podatkowych

Kto płaci podatek od umowy zlecenia lub o dzieło?

Najczęstszy scenariusz jest prosty: firma zamieszcza ogłoszenie, wybiera kandydata, a następnie proponuje mu umowę zlecenie albo umowę o dzieło. Jeżeli umowa jest zawierana z przedsiębiorcą, osoba wykonująca zlecenie nie musi samodzielnie przelewać comiesięcznej zaliczki na PIT do urzędu skarbowego. Obowiązek pobrania podatku spoczywa na płatniku.

W praktyce oznacza to, że jeżeli w umowie zapisano wynagrodzenie 5000 zł brutto, osoba zatrudniona nie otrzyma na konto całej tej kwoty. Zleceniodawca lub zamawiający dokonuje odpowiednich potrąceń, a następnie przekazuje pobraną zaliczkę do urzędu skarbowego.

Trzeba jednak rozdzielić dwie kwestie: kto technicznie odprowadza podatek oraz kto ponosi jego ekonomiczny ciężar. Płatnikiem jest podmiot wypłacający wynagrodzenie, natomiast podatek jest potrącany z należności przysługującej wykonawcy.

To istotna różnica, szczególnie przy negocjowaniu stawki w odpowiedzi na ogłoszenie. Kwota „brutto” nie jest bowiem kwotą, którą wykonawca otrzyma na rachunek.

Umowa zlecenie a podatek – ile wynosi PIT w 2026 roku?

W 2026 roku dochody z umowy zlecenia, która nie jest rozliczana w szczególnym reżimie podatkowym, podlegają skali podatkowej. Pierwszy próg obejmuje dochód do 120 000 zł i jest opodatkowany stawką 12 proc., pomniejszoną o kwotę zmniejszającą podatek. Po przekroczeniu 120 000 zł nadwyżka podlega stawce 32 proc.

Nie oznacza to jednak, że firma po prostu pobiera zawsze 12 proc. od całego wynagrodzenia. Przy obliczaniu zaliczki uwzględnia się m.in. koszty uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenia społeczne, jeżeli są należne.

Warto również pamiętać, że dochód z umowy zlecenia może łączyć się z innymi dochodami opodatkowanymi skalą. Roczne rozliczenie może więc ostatecznie pokazać inną wysokość podatku niż suma zaliczek pobranych w ciągu roku.

Dlatego osoba, która jednocześnie ma etat i wykonuje zlecenie, powinna patrzeć na swoje dochody całościowo, a nie traktować każdej umowy jako całkowicie odrębnego rozliczenia podatkowego.

Umowa o dzieło – kto odprowadza podatek?

Pod względem PIT umowa o dzieło zawarta z firmą jest podobna do umowy zlecenia. W typowej sytuacji zamawiający pełni funkcję płatnika i pobiera należną zaliczkę na podatek z wynagrodzenia wykonawcy.

Przy umowie o dzieło zasadnicze znaczenie ma jednak charakter wykonywanej pracy. Nie każda czynność może być bowiem legalnie rozliczana w tej formule. Umowa o dzieło powinna dotyczyć osiągnięcia określonego rezultatu, a nie wyłącznie starannego wykonywania czynności.

Podatkowo znaczenie może mieć także to, czy dzieło wiąże się z działalnością twórczą i prawami autorskimi. W określonych przypadkach możliwe jest zastosowanie podwyższonych kosztów uzyskania przychodu, ale nie można ich stosować automatycznie do każdej umowy o dzieło.

W zwykłym przypadku do przychodów z umowy zlecenia lub o dzieło można zastosować 20-procentowe koszty uzyskania przychodu. Ministerstwo Finansów wskazuje, że koszty te oblicza się od przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika składki na ubezpieczenia społeczne, których podstawę stanowi ten przychód.

Co z kosztami uzyskania przychodu?

Koszty uzyskania przychodu powodują, że podatek nie jest liczony w typowym przypadku od całej kwoty brutto. Przy standardowej umowie zlecenia lub o dzieło stosuje się 20-procentowe koszty, z uwzględnieniem zasad dotyczących składek społecznych.

Przykładowo, przy wynagrodzeniu 5000 zł i braku składek społecznych dla potrzeb uproszczonego przykładu, 20 proc. kosztów oznacza 1000 zł kosztów uzyskania przychodu. Dochód przed pozostałymi elementami kalkulacji wynosi wtedy 4000 zł.

W praktyce końcowe wynagrodzenie netto może być jednak inne, ponieważ na jego wysokość wpływają również składki ZUS, ubezpieczenie zdrowotne, złożone przez podatnika oświadczenia oraz ewentualne ulgi.

Właśnie dlatego porównując dwie oferty pracy, nie warto ograniczać się do kwoty brutto. Umowa zlecenie za 6000 zł brutto i umowa o dzieło za 6000 zł brutto nie muszą oznaczać identycznej kwoty „na rękę”.

Umowa do 200 zł – szczególne zasady podatkowe

Szczególne rozwiązanie dotyczy umów zlecenia i o dzieło, jeżeli kwota należności określona w umowie nie przekracza 200 zł, a umowa jest zawarta z podmiotem, na rzecz którego wykonawca nie świadczy jednocześnie pracy.

W takim przypadku płatnik pobiera 12-procentowy zryczałtowany podatek od przychodu. Nie stosuje się tutaj standardowego mechanizmu obliczania dochodu z wykorzystaniem 20-procentowych kosztów uzyskania przychodu. Co ważne, takiego przychodu nie wykazuje się następnie w zeznaniu rocznym.

To rozwiązanie może mieć znaczenie przy pojedynczych, niskokwotowych zleceniach pozyskiwanych np. za pośrednictwem ogłoszeń internetowych.

Kto płaci ZUS przy umowie zlecenia i o dzieło?

Podatek PIT to nie jedyne obciążenie związane z umową cywilnoprawną. Przy umowie zlecenia trzeba dodatkowo sprawdzić obowiązek ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego.

ZUS wskazuje, że osoba wykonująca umowę zlecenia co do zasady podlega ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i zdrowotnemu, natomiast ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne. Od tej zasady istnieją jednak liczne wyjątki, związane m.in. z innymi tytułami do ubezpieczeń czy statusem ucznia lub studenta.

W przypadku zwykłej umowy o dzieło sytuacja jest odmienna. Co do zasady nie podlega ona ubezpieczeniom społecznym ani zdrowotnemu. Wyjątek może wystąpić m.in. wtedy, gdy umowa o dzieło jest zawarta z własnym pracodawcą albo praca w ramach dzieła jest wykonywana na rzecz własnego pracodawcy.

To właśnie ZUS często decyduje o tym, dlaczego dwie umowy opiewające na identyczne wynagrodzenie brutto dają wykonawcy różne kwoty netto.

Ulga dla młodych a umowa zlecenie i dzieło

Osoby, które nie ukończyły 26 lat, mogą korzystać z tzw. ulgi dla młodych. Obejmuje ona m.in. określone przychody z umowy zlecenia. Limit zwolnienia wynosi 85 528 zł przychodów w roku podatkowym.

W praktyce młody wykonawca spełniający ustawowe warunki może otrzymać wyższe wynagrodzenie netto niż osoba w tym samym wieku, która z ulgi nie korzysta albo uzyskuje przychody przekraczające limit.

Nie oznacza to jednak automatycznie, że każda osoba poniżej 26. roku życia nie zapłaci żadnego podatku. Znaczenie ma rodzaj przychodu, spełnienie warunków zwolnienia oraz wysokość osiągniętych przychodów.

PIT po zakończeniu roku – co musi zrobić pracownik?

Po zakończeniu roku podatkowego firma, która pełniła funkcję płatnika, przekazuje wykonawcy informację PIT-11. Dokument zawiera dane potrzebne do rocznego rozliczenia przychodów i pobranych zaliczek.

Ministerstwo Finansów wskazuje, że PIT-11 należy przekazać podatnikowi do końca lutego roku następującego po roku podatkowym, natomiast do urzędu skarbowego płatnik przekazuje go wcześniej – co do zasady do końca stycznia.

Roczne zeznanie dotyczące dochodów z umowy zlecenia lub o dzieło składa się zasadniczo od 15 lutego do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. W zależności od sytuacji podatnika właściwy może być PIT-37 albo PIT-36.

Nie oznacza to, że podatnik zawsze będzie musiał dopłacić podatek. Roczne rozliczenie może zakończyć się zarówno dopłatą, jak i zwrotem, zależnie od wszystkich dochodów, zaliczek, ulg i odliczeń.

Umowa z ogłoszenia nie oznacza braku obowiązków podatkowych

Samo znalezienie wykonawcy przez ogłoszenie nie zmienia zasad opodatkowania. Kluczowe jest to, kto zawiera umowę, jaki jest jej rodzaj, jaka jest wysokość należności oraz jaki status ma osoba wykonująca pracę.

W typowym przypadku przedsiębiorca, który zatrudnia osobę z ogłoszenia na umowę zlecenie lub o dzieło, odpowiada za prawidłowe obliczenie i pobranie zaliczki na PIT. Nie oznacza to jednak, że podatek jest dodatkowym kosztem ponad ustalone wynagrodzenie wykonawcy – co do zasady jest potrącany z jego wynagrodzenia.

Przed podpisaniem umowy warto więc sprawdzić przede wszystkim:

• czy podana stawka jest kwotą brutto czy netto,
• czy umowa będzie umową zlecenia czy umową o dzieło,
• czy wystąpi obowiązek składek ZUS,
• jakie koszty uzyskania przychodu zostaną zastosowane,
• czy wykonawca może korzystać z ulgi dla młodych lub innego zwolnienia,
• kto będzie płatnikiem podatku,
• czy po zakończeniu roku wykonawca otrzyma PIT-11.

Wniosek jest prosty: w przypadku zatrudnienia osoby znalezionej przez ogłoszenie firma najczęściej pobiera podatek z wynagrodzenia i przekazuje go fiskusowi. To wykonawca jest jednak podatnikiem, którego dochód podlega opodatkowaniu. Dlatego przed zaakceptowaniem oferty należy patrzeć nie tylko na kwotę wpisaną w ogłoszeniu, lecz przede wszystkim na konstrukcję umowy i rzeczywistą kwotę wynagrodzenia netto.